|
| |
Op. Dr. Numan Bayazıt |
|
Bebek Sahibi Olunmasında Engeller |
|
Bebek Sahibi Olunmasında Engeller
|
Hamilelik bazen çok kolay elde ediliyormuş gibi görünse de oldukça karmaşık bir dizi olayın bir ahenk içinde işlemesi ile gerçekleşir.
Ancak bazı sağlık problemleri bu muhteşem biyolojik yolculuğa engel olabiliyor.
Bebek sahibi olmada yaşanan sorunların kadın ve erkek arasındaki dağılımı hemen hemen eşittir. Eşlerin kadında 1/3, erkekte 1/3, her ikisinde ise yine 1/3 oranında sorun bulunur.
Konu ile ilgili Kadın Hastalıkları-Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Op. Dr. Numan Bayazıt bebek sahibi olunmasına engel olan problemleri şöyle açıklıyor;
Erkeğe Bağlı Bebek Sahibi Olamama Nedenleri;
Spermiogram testi ile tanı konur. 2-5 gün dinlendikten sonra genellikle masturbasyonla sperm verilir.
Spermlerin sayısı, hızı ve şekli değerlendirilir. Yapımı beyinden gelen hormonal uyarılarla testisde oluşup kanallar vasıtası ile dışarıya taşınır.
Buna göre erkek faktörüne bağlı problemleri 3 ana bölümde düşünebiliriz;
- Hormonal bozukluklar
- Testislerde sperm yapımının bozuk olması
- Yapılan spermin taşındığı kanallardaki tıkanıklıklar
- Genetik bozukluklar, inmemiş testis (kriptoorşidizm),
- Testis ve sperm kanalı iltihaplanmaları (kabakulak orşiti),
- Ağır esrar-alkol-sigara kullanımı,
- Radyasyon,
- Kemoterapi-radyoterapi,
- Uzun süreli ısıya maruz kalma ve çeşitli ilaçlar neden olabilir.
Ancak olguların büyük çoğunluğunda bir neden bulunamaz. Nedeni bulunabilenlerin ancak %10’dan daha az bir kısmı ilaçla veya operasyonla düzebilir.
Bu nedenle genellikle eldeki mevcut spermle ne yapabileceğimize karar vermek zorunda kalırız. Bu da sorunun ciddiyetine göre aşılama veya mikroenjeksiyon olmaktadır.
Menide hiç sperm yoksa microTESE operasyonu ile testisten sperm bulmak gerekir. Azoospermi adı verilen bu durumda sperm bulma olasılığı %60’tır.
Kadına Bağlı Bebek Sahibi Olamama Nedenleri;
- %40 Yumurtlama Problemi (En sık görülen Polikistik Over Sendromu)
- %40 Kanal Tıkanıklığı
- %10 Açıklanamayan
- %10 Diğer (Myomlar, Endometrium, Rahim ağzı tıkanıklığı gibi…) nedenlerden kaynaklanır.
Yumurtlama problemleri seyrek adet görme veya hiç adet görememe şeklinde olabileceği gibi sık adet görme şeklinde de kendini gösterebilir. En sık karşımıza çıkan şekli PCOS’dur (Polikistik Over Sendromu ).
Yumurtlama düzensizliğine yol açan diğer problemler;
- Tiroid Hastalıkları
- Yeme Bozuklukları(anorexia)
- Aşırı kilo kaybetmek veya almak
- Obesite
- Hiperprolaktinemi
- Hipofiz tümörleridir.
Bu hastalıkların tanısının konulması infertilite probleminin çözülmesi kadar kadının genel sağlık durumunun düzeltilmesi ve uzun süreli olumsuz etkilerden korunması açısından da gereklidir.
Yumurtlama problemi yaşanabilen diğer durumlar erken menopoz ve hypogonadotropik hypogonadizmdir. Bu ikisi FSH –E2 testi ile kolayca ayırt edilir.
Hypogonadotropik hastalar beyinden gerekli hormonlar salgılanmadığı ve dolayısı ile yumurtlama olmadığı için adet görmezler.
Kandaki FSH düzeyi çok düşüktür. Bu durumda dışarıdan verilen menogon ve benzeri ilaçlarla yumurtlama sağlanır.
Tubal Faktör;
Enfeksiyon, endometriosis, appendisit, kronik iltihabi bağırsak hastalıkları nedeniyle (Chron, ülseratif kolit) geçirilmiş operasyonlara bağlı olarak kanallar tıkanabilir.
Histerosalpingografi (HSG) geleneksel ve standart tanı yöntemidir. Jinekolog veya radyolog tarafından çekilebilen bu röntgen filmi her zaman doğru sonuç vermez.
Açık olan tüpler kanallardaki kasılmaya bağlı olarak kapalı görünebileceği gibi normal olmayan tüpler açık gibi de görünebilir. İhtiyaç duyulduğunda laparoskopi yapılabilir.
Diğer faktörler;
Rahim içindeki Polip, Myom ve yapışıklıklar (iltihabi veya kürtaja bağlı), rahim ağzındaki doğumsal veya sonradan operasyonlara bağlı gelişen anormallikler gebeliği engelleyebilir.
Bu sorunların büyük kısmı histeroskopik operasyonlarla düzeltilebilir. Rahim ağzı ile ilgili problemler IUI (aşılama) yolu ile aşılabilir.
Endometiosis;
Rahim içini döşeyen ve embriyonun tutunduğu endometrium isimli dokunun rahim dışında bulunmasıdır. Daha çok yumurtalıklar ve kanallarda görülür.
En sık oluşturduğu şikâyetler;
- Kasık ağrısı,
- Adet sancısı,
- İlişkide ağrı,
- İnfertilitedir
Endometriosisli kadınların %30-50’i değişen derecelerde infertilite sorunu yaşamaktadırlar.
Şikâyet ve muayene bulguları doktorunuzun endometriosisten sadece şüphelenmesini sağlar.
Çikolata kisti adı verilen büyük kistlere neden olduğunda ultrason ile tanısı konulabilir. Kesin tanı laparoskopi ile konulabilir.
Kadının Gizli Derdi Vaginismus;
Vajinismus, vajina girişini çevreleyen kasların istemdışı olarak kasılarak cinsel birleşmenin acılı olması ya da birleşmenin gerçekleşememesidir.
Vajina girişini çevreleyen baskın kas grubu "Pubik Kaslar" olarak adlandırılır, bunlar düz kas grubudur ve refleks olarak çalışırlar.
Vajinismusda yaşanan kasılma istem dışıdır ve asla kadının kendi kontrolünde değildir.
Vaginismus da cinsel ilişkiyi imkânsızlaştırdığı için tek başına hamileliği zorlaştıran bir durumdur.
Vajinismus hastası çoğu kadın ilişkiye girememekten ötürü yoğun utanç duygusu hisseder ve sıkıntılarını paylaşmak istemezler. Durumu başkalarına anlatmak onları rahatsız edebilmektedir.
Bebek sahibi olmak isteyen çiftlerin Vaginismus durumunda vakit kaybetmeden psikolojik yardım almaları kişilerin bundan sonraki yaşam ve cinsel yaşam kalitesini arttırır.
Stres Faktörü;
Bu karmaşık olaylar dizisi içinde psikolojik faktörlerin önemli olduğu düşünülmektedir. Vücutta salgılanan stres hormonları beyinden salgılanan hormonların salgılanma düzenini etkiler.
Beynin Hipatalamus bölgesinden salgılanan ile hipofiz bölgesinden salgılanan FSH ve LH gibi yumurta gelişiminde çok önemli olan hormonların düzen içinde salgılanmasını sağlayan GnRH adı verilen hormon, stresten önemli ölçüde etkilenir.
GnRH salgılama düzeninin değişmesi yumurta gelişimini olumsuz etkileyebilir.
Stresi azaltmanın en iyi yolu dikkati başka yöne kaydırmaktır. Kişinin kendisini rahatlatan uğraşlara yönelmesi (resim, müzik, el sanatları vb…), ağır olmayan egzersiz, yoga, bahçe işleri gibi rahatlatıcı fiziksel çalışmalar yapması en çok tavsiye ettiğimiz yöntemlerdir.
Öncelikle Üretkenlik Test Edilmeli;
Bebek sahibi olabilmek için bayanlarda üretkenlik miktarı büyük önem taşımaktadır.
Kısırlığın belirtilerinden biri olan üretkenlikte azalmayı artık evinizde yapacağınız testler ile belirleyebilirsiniz.
Zorlu bir süreç olan kısırlığın ilk aşamasında Babystart Fertil Check Kadın Kısırlık Testi, kadınlarda biyolojik doğurganlık zamanının bir göstergesi olan seks hormonunu ölçer.
Evde rahatlıkla uygulanabilen bu test idrarla yapılmaktadır.
Jinekolojik Muayeneyi İhmal Edilmemeli
Hamile kalmak isteyen kişilerin öncelikle bir jinekolojik muayeneden geçerek, gebelik öncesi yapılması gereken smear gibi muayeneleri olmaları, muayene sırasında tespit edilen hastalıkların ve aile öyküsüne bağlı problemlerin önceden tespit ve tedavi edilmesi hamileliğin sorunsuz geçmesine yardımcı olur.
Hamileliğe hazırlanıldığı dönemde bazı alışkanlıkların değiştirilmesi de önerilen bir konudur.
Gereksiz stres yapmadan doğru zamanlarda ilişkinin programlanması, ama bunu bir zorunluluk ve görev haline dönüştürmeden yapılması hamilelik şansını arttır. |
| |
Makele okunma sayısı : 878 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
