E-Bültenimize mail adresinizi ekleyerek gündemi takip edebilirsiniz.
E-Mail
DUYURULAR
Köşe Yazıları
Av. Öykü Api Güneş
Doğum Nedeniyle Geçici İş Göremezlik Ödeneği (Analık Ödeneği)
Doğum Nedeniyle Geçici İş Göremezlik Ödeneği (Analık Ödeneği)
Çalışan ve bebek bekleyen annelerin aklını meşgul eden en önemli konulardan biri de, yasal doğum izni (tekil gebelikte on altı, çoğul gebelik halinde ise on sekiz hafta) sürecinde özlük haklarının akıbetidir. Şüphesiz aileye katılacak yeni bireyin de getirdiği sorumluluk neticesinde bu haklardan “ücret” en çok önem kazananı olmaktadır.
Bugünkü genel uygulamada özel sektörde çalışan pek çok anne adayına, yasal doğum izni süresince maaşı, çalışmaya devam ediyormuş gibi normal bir şekilde ödenmektedir. Ancak kanun koyucu, maaşları bu süreçte usulünce ödenmeyen anneleri korumak adına bu konuda yasal düzenleme yapmak yoluna gitmiştir. Şöyle ki kanuna göre;
“Kendisi için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün analık sigortası primi ödenmiş bulunan sigortalı kadının analığı halinde, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, (çoğul gebelik halinde ise, doğumdan önceki sekiz haftaya iki haftalık süre ilave edilmelidir) çalışmadığı her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilir.
Kadın sigortalının isteği ve doktorun onayı ile doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışılması halinde, çalışılan süreler kadın sigortalının doğum sonrası sürelerine eklenir. Bu ödenek hiçbir şekilde kesilmez.”
Yukarıda da izah ettiğim gibi her ne kadar bazı anne adayları maaşlarını, çalışmaya devam ediyormuş gibi normal bir şekilde alıyorlarsa da, uygulamada çok farklı durumlar da ortaya çıkabilmektedir. Örneğin bazı şirketler çalışan anne adayına bu sürede maaş ödemeyip, bunun yerine kişiyi Sosyal Sigortalar Kurumu’ndan (“SSK”) analık ödeneği (“ödenek”) almaya yönlendirmektedir. Bazıları ise, anne adayına maaşını ödemekle beraber, SSK’dan alacağı ödeneği şirkete vermesini talep etmekte, küçük bir grup ise hem maaşı usulünce ödemek de hem de bu ödeneği anne adayına doğum hediyesi olarak vermektedir.
Bu ödeneğin talep edilebilmesi ile ilgili aşağıdaki hususlara dikkatinizi çekmekte fayda görüyorum. Hepsinden önce, bu ödeneği talep edecek anne adayı için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün analık sigortası primi ödenmiş olmalıdır. Bu ödenek, anne adayının doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çalışmadığı her gün için, günlük kazancının 2/3’ü üzerinden hesaplanır.
Ayrıca anne adayının, doğumdan önce ve sonraki sekiz haftalık sürelerde işyerinde fiilen çalışmamış olmasına rağmen işveren tarafından maaşının ödenmiş olması hiçbir şekilde bu ödeneğin kendisine verilmesini etkilemez.
Ancak doğum öncesi sekiz haftalık sürenin başlangıcında kendisi için “en az 120 gün analık sigortası primi ödenmiş olunması” koşulunu taşımayan anne adayı, doğumdan önceki sekiz haftalık istirahat süresi içinde, işyerinde fiilen çalışmamasına rağmen işveren tarafından kendisine maaşı ödenmiş ve sigortalılık hali devam etmiş olduğundan, bu ödeneği talep etmek için gerekli bulunan 120 günü elde etse dahi doğum öncesi sekiz haftalık süre için, anne adayı bu ödeneği alamayacaktır. Bunun nedeni, söz konusu ödenek için gerekli olan prim ödeme gün sayısı koşulunun aynı anda bu ödeneği yerine getirilemeyeceği koşuludur.
Hangi alternatif söz konusu olursa olsun, annenin bu ödeneği alabilmesi için bazı prosedürleri yerine getirmesi gerekmektedir.
Bunlardan ilki, hamileliğinin otuz ikinci haftasında bulunan anne adayının doktorundan alacağı rapordur. Şayet anne adayı, hamileliğinin otuz yedinci haftasına kadar çalışacak ise şu halde doktorundan alacağı “otuz iki haftalık hamiledir, gebeliğinin otuz yedinci haftasına kadar çalışmasında bir sakınca yoktur” şeklindeki raporun yanı sıra, yasal doğum iznine çıkacağı otuz yedinci haftada da iş yerindeki imzaya yetkili bir kişiden doğum iznine ayrıldığına dair imzalı bir kâğıt almalı ve bu kişinin imza yetkisini gösteren imza sirküsünü de buna eklemelidir. Bu yazının formatı SSK’dan matbu bir form olarak da temin edilebilir.
Doğum gerçekleştikten sonra hastaneden alınan doğum belgesi iki asıl nüsha olarak talep edilmelidir. Zira bu nüshalardan biri bebeğin nüfus kâğıdının çıkarılabilmesi için Nüfus Müdürlüğü’ne, diğeri ise talep edilecek ödenek için SSK’a verilecektir.
Son olarak doğum izninizin bittiğine ve yeniden işe başladığınıza dair, yine şirket imza yetkililerinden biri tarafından imzalanmış bir dilekçe yeterli olacaktır. Ancak durumun özelliklerine göre fotoğraf, sizin veya bebeğinizin nüfus cüzdanları veya evlilik cüdanınız gibi bazı belgeler de talep edilebilmektedir. Bu konudaki en güncel ve doğru bilgiler için bağlı olduğunuz sosyal güvenlik kuruluşu ile hamileliğinizin otuz ikinci haftasından önce irtibata geçmekte fayda bulunmaktadır.
Herkese sorunsuz bir hamilelik ve sağlıklı bebekler dilerim :)
E-dadi.com Damla İnsan Kaynakları Eğitim ve Danışmanlık Temizlik Gıda Bilişim Sanayii Tic.Ltd. Şti. ne bağlı bir sitedir. Damla İnsan Kaynakları Ltd. Şti. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Türkiye İş Kurumu, 22/12/2005 tarihli 100 sayılı izin belgesiyle faaliyet göstermektedir. 4904 sayılı Türkiye İş Kanunu gereğince iş arayanlardan menfaat sağlanması ve ücret alınması yasaktır.
